Malum Nasıl Yazılır, Şapkalı mı?
Bir gün arkadaşım Ahmet’le kafede oturuyoruz, elimizde birer kahve, karşılıklı derin sohbetlere dalmışız. Birden aklıma geliyor, “Malum nasıl yazılır, şapkalı mı?” diye soruyorum. Ahmet bir an duraksıyor, kafasında bir “yazım hatası alarmı” çalıyor gibi. Ama tabii ki bu soru, benim kafamda sürekli dönüp duruyor. Şapka mı, şapkasız mı? Türkçedeki bu minik ama sinir bozucu detaylar bazen insanı delirtebilir.
Neyse, Ahmet de kafasında çözüme ulaşmaya çalışarak cevap veriyor: “Vallahi ben şapkalı yazdım hep.” Ben de içimden, “Yok be, öyle yazdığını sanma” diye geçiriyorum, çünkü o kadar yazım hatası yapar ki bazen, “malum”un nasıl yazılacağını tartışmak bile zorlaşabiliyor.
Malum Nasıl Yazılır? Şapkalı mı, Şapkasız mı?
Evet, şimdi gelin bu yazının ana konusuna gelelim: Malum nasıl yazılır? Şapkalı mı?
Öncelikle, şapka meselesi Türkçe’deki yazım kurallarında cidden takılmamız gereken bir konu değilmiş gibi görülebilir, ama öyle değil. Her şeyin bir kuralı var. “Malum” kelimesi, dilimizdeki önemli kelimelerden biri ve çoğu zaman bir cümlede sıkça karşılaştığımız bir ifade. Genelde, duyduğumuzda anlamını tam olarak biliyoruz, ama nasıl yazıldığını çoğumuz çok sık karıştırıyoruz.
Aslında doğru yazılışı “malûm” şeklindedir. Evet, evet, doğru duydunuz, şapkalı bir “û” harfiyle!
Türkçede Arapçadan geçmiş kelimelerde, kelimenin üzerine şapka eklenir. Yani “malûm” dedik mi, işin içinde bir anlam derinliği var. Şimdi burada diyeceksiniz ki: “O zaman neden biz çoğu zaman şapkasız yazıyoruz?” İyi soru! Cevap şu: Herkes dil bilgisi kitaplarına göz atmıyor, bazen hayatın telaşında unuturuz. Ama işin doğrusu, malûm şapkalı yazılmalı.
“Malum” ve Günlük Hayat
Şimdi biraz mizahi bir bakış açısına gelelim. Düşünsene, “Malum nasıl yazılır?” sorusu bir anda hayatınızdaki en büyük problem haline gelsin. Bir gün sosyal medyada bir arkadaşınız “Malum bu kadar bilgiye rağmen yine sınavı geçemedim,” yazsın. Hemen düşünmeye başlıyorsunuz, “Şapkalı mı yazılmalıydı? Şapkasız yazsam yanlış mı olur?”
Tabii, bu anda iç sesim devreye giriyor: “Bak şimdi, şapkalı mı yazılmalı, şapkasız mı yazılmalı? Ama belki de ‘sınavı geçememek’ gibi önemli bir konuda ‘malum’ kullanmanın anlamı yoktur. Sadece kafanda başka şeyler de olabilir.” Bu kadar derinleşmenin manası ne, bir yere varamayacak gibisin.
Ama sonra gülümsüyorum ve kendi kendime diyorum: “O kadar takılma, insanların çoğu zaten şapkasız yazıyor, kimse fark etmiyor.”
Şapkalı mı, Şapkasız mı? Günlük Yaşamda Karışıklık
Peki, şapkalı ve şapkasız “malum” kullanımını dil bilgisi dışında nasıl yorumlayabiliriz? İşte burada devreye biraz mizah giriyor.
Geçenlerde bir arkadaşım, Instagram’da bir story paylaşmış ve “Malum durum böyle” diye yazmış. Gülüp geçtim, çünkü o kadar alışmışım ki şapkasız görmeye, bir an “Vay, şapkalı yazması lazım!” diye düşündüm. Ama sonra aklıma geldi, kimse gerçekten fark eder mi? Bir sosyal medya postu, hadi şapka koyalım diye mi yazılıyor?
“Malum” demek, Türkçe’de genellikle “belli” veya “açıkça bilinen” anlamında kullanılıyor. Ama mesela bir arkadaşım, “Malum, son zamanlarda insanlar sık sık yanlış yazıyor,” diyerek bana acı bir gerçek sundu. Herkesin dil bilgisini çok iyi bildiğini düşünmek biraz, ne bileyim, uç bir varsayım gibi.
Şapkalı ve Şapkasız Malum: İş Hayatında Ne Oluyor?
Beni en çok düşündüren kısmı ise iş dünyası. İş yazışmalarında bu tür yazım hataları büyük bir “hata” olarak görülmüyor belki ama içimden yine de geçiyor: “Şapkalı mı yazmalıydım? Bir resmi yazıda ‘malum’ doğru mu yazılmış?” Gerçekten çoğu zaman insanlar yazım hatalarını çok önemsemiyor, ama bazen karşınızdaki kişi özenli biri olabilir. O zaman da şapkalı mı, şapkasız mı? Düşünüp düşünüp bozuluyoruz.
İşyerinde bazen “malum” kelimesi yazılı iletişimde fazlasıyla kullanılabiliyor. “Malum, bu işi yapmamız gerektiği söylenmişti” gibi. Burada, malûm diye şapkalı yazmanın ciddiyeti artıracağını düşünüyorum. Ama dediğim gibi, iş hayatında çok nadiren bu kadar detaylara takılan birini görüyorsunuz. Kimse kelimeleri kurallara uygun yazmadığınız için kariyerinizi gözden geçirmiyor.
Sonuç: Şapkalı mı, Şapkasız mı?
Sonuç olarak, malûm kelimesinin doğru yazılışı şapkalı olmalı, evet. Ama günümüz dilinde, şapkasız yazmak da aslında bir dilin evrimidir. Hem sosyal medyada, hem de arkadaşlar arasında yazarken şapkasız yazmakla ilgili bir sorun yok. Ama resmi yazışmalarda ve dil bilgisi açısından doğru olan, kesinlikle malûm’u şapkalı yazmaktır.
Tabii, sonuçta yine de unutmayın, hayatta her şeyin doğru yolu var diye bir şey yok, yazımı hatalı olsa da, “malum”un anlamı genelde hep aynı kalacak. Ama bir gün, belki şapka takmanın gerçekten de önemli olduğu bir yerde, hayatınıza dokunan bir yazım hatasına denk gelebilirsiniz. O zaman işte o şapkayı çıkarıp takmak gerek!